LACİ var mıdır? LACİ yok mudur?

“LACİ” var mıdır?, Laci yok mudur?Denizli’de güvercin, özellikle azman besleyenler arasında (bence anlamsız) bir tartışma sürüp gidiyor?Konu nedir?

  • Denizli’ye has güvercinlerden Azman’ın ırk özellikleri anlatılmış. Azman’ın renkleri; süt beyaz, kesme kuyruk ve kesme ciba olarak belirtilmiş. Buna kimsenin itirazı yok. Bunun yaninda bir cümle daha söylenmiş. “Azman’da alaca dediğimiz renk olmaz. Yani karalıalaca, göklü alaca, morlualaca olmaz”

Diğer cümleler unutulmuş ve sadece “olmaz” kelimesi üzerinden “Aha, şimdi bir hata bulduk” denilip tartışmaya başlanmış. “Nasıl olmaz, işte bende var” denmiş.İlk olarak her yerde söylediğim cümleyi söyleyeyim.

"Laci" diye bir tanımlama yoktur. Aslı yukarıda yazdığım gibi "karalıalaca, göklü alaca, morlualaca"dır. Bu anlamda "Laci" yoktur. Anlamı da yoktur. Bizim kullandığımız tüm güvercin terimlerinin ta ortaasya'dan beri bir anlamı vardır.

İkinci olarak konuyu anlayabilmek için “Hünkari” ırkı güvercinlerinden yani dünyadan örnek vermek istiyorum.Dünyada dernekleşme, yarışma ve standartlaştırma işini bizden çok iyi yaptıklarını da kabul etmemiz lazım. Dünyada Hünkari ırkı güvercinleri iki gruba ayırmışlar. 1. Satanitte (bizim ciba dediğimiz) 2. Blondonitte ( bizim düz renk dediğimiz, tokurlardaki gibi renkler)Tüm standartlarını ve yarışmalarını buna göre düzenliyorlar. Hünkarı ırkına ait bu iki grup eşlense ne olur? (Onlar da bu olsa olsa yanlışlıkla olur?)Tabiiki bizim alaca dediğimiz karalıalaca, göklü alaca, morlualaca vb. olur.

Beslerler mi? Yavru alırlar mı? Internette paylaşırlar mı? Elbetteki hayır. Internette bu yazıyı yazabilmek için saatlerce aradım. Anca bir tane bulabildim. Siz de ararsanız büyük ihtimalle bulamayacaksınız. Size yardımcı olayım “Satanitte blondinitte hybrid” kelimeleriyle ararsanız bir tane fotoğraf bulabilirsiniz. Hybrid melez demektir. Evet onlar Satanitte blondinitte eşleşmesinden çıkan yavrulara melez diyorlar ve beslemiyorlar.Peki neden?Çünkü ellerinde ırk özelliklerini taşıyan hem blondonitte hem de satanitte binlerce var. Neden herhangi bir renk tarifine uymayan karışık rengi beslesinler ki. O kuştan her zaman kesmeliği bozacak yavrular gelecek ve yarışmada eksi puan alacak, hatta yarışmada doğrudan diskalifiye olucak.

Onlar kesme ciba hünkari ile düz renkli hünkari eşleşmesinden çıkan kuşlara melez diyorlar. Yani ana da baba da hünkari.

İşin garip tarafı bizim azman’da düz renkli güvercin yok.
(Beş yüz sene önce var mıydı? Onu ben de bilmiyorum)
Peki o zaman bizde karalıalaca, göklü alaca, morlualaca nereden geldi? Karalıalaca, göklü alaca, morlualaca melez renklerin ortaya cikabilmesi için Kesme Ciba ya da kesme kuyruk azmanların düz renkli azmana benzeyen güvercinlerle eşlenmesi gerekir. Peki bu eşlemeler olmuş mudur? Evet olmuştur.

Bu konuyu biraz detaylı araştırırsanız gerçek yetiştiriciler size “götü benli arap erkek” ile karakuyruk dişi eşlemesinden, karakuyruklarla üzerinde “siyah tüyleri olan çakal erkeklerle” eşlenmelerini anlatacaklardır. Bunlar sadece iki tanesi. Bu eşlemelerden karalıalaca, göklü alaca, morlualaca güvercinler ortaya çıkmıştır.

Bu eşleşmeler yaklaşık 30-40 yıl önce olduğu için kullanılan düz renkli kuşlar genelde tokurdu. Daha sonra bonjuri, bulgar bangosu, anatolian owl vb. Kuşlar kullanıldı.

Hatta bu çalışmaları yapanlar çıkan melez kuşları tekrar tekrar safkan azmanlarla eşleyerek kuşları vücut yapısı ile azmana yaklaştırmaya çalıştılar. Çünkü ilk nesilde kolayca fark edilen melezlikler doğal olarak zor farkedilir hale gelir. Ancak iyi bilen birisi her şekilde farkı görür. Neden Azmanları düz renkli güvercinlerle eşlediler?Çalışma yapanlar belki de tokur gibi iri kafalı, bulgar bangosu, bonjuri gibi sıfır gagalı olsun olsun diye uğraştılar. Ancak bunun yanında o ırka ait özellikler de Azman güvercinine girdi. Belki de alaca renkler bunlardan sadece birisi. Belki de uzun vadede renkten çok başka özellikleri de tartışmamız ve onları da temizlememiz lazım.

Genetik çalışmalar dunyada yeni bir ırk oluşturmak için yapılır. Güvercin bu çalışmalar için en uygun ırktır. Çok kısa zamanda çok sayıda yavru elde edilebilir. Doğan yavrudan 4-5 ay sonra yeniden yavru alınabilir. Çok kısa zamanda yeni melez ırklar oluşturabilirsiniz. Bu yüzden dünyada binlerce farklı güvercin ırkı vardır. Hatta evrim teorisini ortaya atan Darwin bile teorini destekleyebilmek için güvercinlerle çalışmıştır. "Türlerin kökeni" isimli kitabını okursanız orada görürsünüz.

Gelelim konumuza peki bizde neden var?Geçmişte bizim bildiğimiz veya bilmediğimiz çalışmalar yapılmıştır. Yanlışlıkla eşlemeler de olmuştur. Sonuçta karalıalaca, göklü alaca, morlualaca ortaya çıktı hem de çok sayıda ortaya çıktı. Böyle devam ederse çıkmaya da devam edecektir. Siz lekesiz bir kuşa düz renk genini kattığınızda illaki kafada, göğüste leke olacaktır. Bu lekeyi de temizleyebilmek çok zordur, hatta imkansızdır. Anlamak isterseniz bugün bırakın cibaları, beyazlığı daha çok olan karakuyruk olan azmanlara bakın onlarda bile kaşının üstünde, dudak kenarlarında, alnında, ensesinde, bağrında, gözünün kenarında bir tane bile olsa renkli tüy vardır.

Bunun yanında çalışma yapanlar kesme kuyruk ve kesme ciba azmanlarını kimseye vermezken bunları rahatlıkla uygun fiyata sattılar. Bu kuşları alanlar da kesme karakuyruk ve kesme gökkuyruk yavru alabilir miyim uğraşıp durdular. Hala da uğraşmaya devam ediliyor.Ben daha hiç karalıalaca, göklü alaca, morlualaca’ları birbirleri ile eşleyeyim de renk iyice kapansın da düz kara, gök, mor yavru alayım diyeni duymadım. (Bu arada ben bunu yapmaya çalışacağım. Bakalım yillar içinde nasıl yavrular alacağım?) Ama iki alacayı eşlediği zaman karakuyruk aldım, ciba aldım diyenleri de duydum. Vermesi zaten normal atalarında kesme karakuyruk var. Ancak onların da ne kadar kesme olduğu yani hiç lekesiz olup olmadığı da tartışılır.

Bu arada ne yazık ki bir kişi çıkıp da; "arkadaşlar bu işte bir yanlışlık var. Azman'ın ana renkleri içinde karalıalaca, göklü alaca, morlualaca yoktur. Bunlar düz renkli kuşlarla melezlenerek ortaya çıkar. Gelin biz kesme ciba, kesme kuyruk kuşlarımızı kaybetmeyelim. Onları biraraya getirip çoğaltalım" uyarısını yapmayınca ortalıkta yüzlerce karalıalaca, göklü alaca, morlualaca güvercin olmuş ve bunlar orjinal safkan azman olarak kabul edilir olmuş. 

Zaten bugün bunu söyleyene de yapılanlar belli. Birisinin “Kral çıplak” demesi gerekiyordu. O da dedi. Ya renk olarak da kesme ciba, kesme kuyruk olan azmanları bir araya getirip, sayılarını artıracağız, ya da tarihin tozlu sayfalarına gömeceğiz. Şimdi iki tane kesme ciba’yı eşlesek karalıalaca, göklü alaca, morlualaca çıkar mı?

Evet çıkabilir. Eğer anne baba safkan kesme ciba değilse tabiiki çıkabilir. Hatta kesme ciba yavru vermeyen anne babaya dikkatli bakın. İkisinde ya da birisinde mutlaka kaşının üstünde, dudak kenarlarında, alnında, ensesinde, bağrında, gözünün kenarında bir tane bile olsa renkli tüy vardır.

Çünkü son yıllarda kesme ciba çok bulunmadığı için o kadar az çalışılmış ki genetik olarak saf bir güvercini bulmak çok zor ama imkansız değil. İlk yavrularınızda belki az kesme ciba çıkar ama aynı kuşlarla çalıştıkça kesme ciba sayınız artar. Bu çalışmada tam kesme ciba azman bulabilirseniz kesme ciba alma ihtimaliniz çok yüksek olacaktır. Eğer çalışmaya devam ederseniz bir iki yılda elinizde yüze yakın kesme ciba olabilir.

Ama daha çok işimiz var. Başarıya amaca yönelik hedefler üzerinde çalışılarak ulaşılır. Hatalardan daha büyük hatalar çıkar. Başarılar çıkmaz.  

Özetle

Bizde hala kuşçularımızın azman diyerek beslediği karalıalaca, göklü alaca, morlualaca güvercinler var mıdır?Evet vardır. Renk standartlarına uygun mudur?Hayır değildir. Azman renk standartlarında karalıalaca, göklü alaca, morlualaca var mıdır?Hayır yoktur. Olmaz.

  • Olması bizim ayıbımızdır. Dünyanın çok gerisinde olduğumuzun kanıtıdır. Biz bunda direndikçe de geride kalacağımızın göstergesidir.
  • Tabiiki güvercin işi hobi işidir. Sevdiğinizi beslersiniz. Ancak önemli olan ne beslediğinizi bilmek ve insanları da ona göre bilgilendirmektir.
  • Nerede olduğumuzun kararını siz verin ve eleştirirken ona göre eleştirin.

By Admin

Kuscular.net sitesi 2010 yılında kurulmuştur amacımız insanların güvercinlerini güvenle alıp satmasıdır

29 Nisan 2020 07:37